Το «Ψυχοσάββατο του Αγίου Δημητρίου» δεν αναφέρεται στην ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία. Η ονομασία αυτή αναφέρεται σε ένα ειδικό μνημόσυνο που τελείται στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας, το οποίο ονομάζεται «Δημητριανό Ψυχοσάββατο».
Τα Ψυχοσάββατα αποτελούν ημέρες προσευχής και μνημόνευσης των ψυχών, όπου οι πιστοί προσφέρουν κόλλυβα, τα οποία ευλογούνται από τον ιερέα, συμβολίζοντας την ελπίδα της Ανάστασης και της αιώνιας ζωής. Οι πιστοί μπορούν να προσφέρουν κόλλυβα είτε στον Εσπερινό της Παρασκευής 24 Οκτωβρίου, είτε κατά τη Θεία Λειτουργία του Σαββάτου 25 Οκτωβρίου.
Τι συμβολίζουν τα κόλλυβα που προσφέρουμε το Ψυχοσάββατο του Αγίου Δημητρίου
Στην Ορθοδοξία, τα κόλλυβα αποτελούν ένα από τα αρχαιότερα χριστιανικά έθιμα, με κεντρικό νόημα την Ανάσταση και τη νίκη της ζωής επί του θανάτου. Προσφέρονται στα Μνημόσυνα και στα Ψυχοσάββατα ως ένδειξη πίστης, αγάπης και ελπίδας.
Κάθε συστατικό τους φέρει έναν ξεχωριστό συμβολισμό:
Σιτάρι: οι ψυχές των κεκοιμημένων· το στοιχείο που «πεθαίνει» για να ξαναγεννηθεί.
Ζάχαρη: η γλυκύτητα του Παραδείσου.
Τριμμένη φρυγανιά & σουσάμι: το χώμα που δέχεται το σώμα.
Σταφίδες: ο Χριστός, η «Άμπελος η αληθινή».
Ρόδι: η λαμπρότητα, η αφθονία και τα ελέη του Παραδείσου.
Αμύγδαλα ή καρύδια: η ευγονία, η συνέχεια της ζωής.
Κουφέτα (λευκά ή ασημένια): τα οστά που μένουν αναλλοίωτα, ενώ το σώμα φθείρεται.
Το κάθε Ψυχοσάββατο, και ιδιαίτερα εκείνο παραμονές του Αγίου Δημητρίου, τα κόλλυβα δεν είναι απλώς μια προσφορά αλλά είναι μια πράξη πίστης, μνήμης και αγάπης προς όλους όσοι έφυγαν από τη ζωή, αλλά μένουν ζωντανοί μέσα στην προσευχή και την καρδιά των πιστών. Η φράση «Αιωνία η μνήμη» αντηχεί σε κάθε ναό, υπενθυμίζοντας πως οι ψυχές δεν ξεχνιούνται, ζουν μέσα στην πίστη και την αγάπη.
Το Ψυχοσάββατο του Αγίου Δημητρίου είναι μια ακόμη ευκαιρία για να τιμήσουμε με προσευχή όσους αγαπήσαμε και έφυγαν. Το Ψυχοσάββατο παραμονές του Αγίου Δημητρίου υπενθυμίζει ότι η αγάπη ξεπερνά τον θάνατο. Με ευλάβεια, η Εκκλησία ψάλλει το «Αιωνία η μνήμη», καλώντας τους πιστούς να προσευχηθούν για τους κεκοιμημένους, με πίστη στην Ανάσταση και την αιώνια ζωή.
